Регулаторната комисија одредуваше највисока малопродажна цена.
Ако некој од трговците со нафтени деривати сакал да продава поефтино од највисоката цена, можел. Ама не сакал.
Секое глумење општествена одговорност во последните неколку денови со намалување цени за денар е само ПР и мачкање очи.
Ако не постои надзорен орган што ќе ги држи трговците под контрола и ги регулира цените истовремено, ситуацијата ќе ескалира.
Во услови на нерегулирана цена, слободниот пазар ќе ги исфрли од игра сите помали трговци со нафтени деривати, и за неколку години ќе останат само Макпетрол и Лукоил.
Само овие две компании се доволно финансиски моќни да договорат поголеми транши за увоз на нафтени деривати по дампинг цена, со што ќе им овозможи да продаваат поефтино гориво на пазарот споредено со малите играчи и трговци.
Малите компании нема да можат да парираат на ниската цена на големите компании и ќе рикнат за кратко време.
Тогаш, другарчиња мои мили настапува класичен монопол (иако се две компании во игра, исходот е несоомнено профитерско здружување, со една цел). Макпетрол и Лукоил ќе се договорат "неофицијално" малопродажна цена. И истовремено ќе се договорат во парни месеци горивото да е два денари поефтино кај едниот, а во непарни месеци поефтини кај другиот. Профит и кај двајцата, а ние ќе возиме бензин и дизел по цена од 100 денари литро.
Регулаторната комисија е корисна за да го заштити и пазарот, и да овозможи фер плеј помеѓу големите и малите играчи.
не би рекол дека е баш така, бидејќи ќе се појави можност за НОВ играч кој ќе ги попари Макпетрол и Лукоил со цените..
За да се појави нов играч на пазарот треба да инвестира во стотици бензински пумпи низ цела држава, логистика и транспорт на деривати. Милиони евра на инвестиција.
Освен ако не влезе Shell, Total, Gazprom и слични, другото е ситна боранија и ќе скапе за нецела година доколку цената остане нерегулирана.
За било кој звучен играч да влезе треба да има пазар кој што ќе ја голтне понудата. Моја препоставка е дека ако, се јави НОВ играч ќе отвори неколку бензински пумпи во близина на најпрометните сообраќајници, коридор 10, коридор 8. И толку. Тоа е многу мал пазар, или дел од колачот за некој сериозно да инвестира тука за да им парира на Макпетрол и Лук Оил.
Во Србија се MOL, OMV, Нис Петрол, Лукоил и плус уште најмалку 2 локални фирми па не гледам дека се цените поевтини од кај нас. Конкуренцијата во овој бизнис баш и не доведува до поевтини горива.
Тоа и ми беше поентата уште од почетокот, конкуренцијата не носи пониски цени. Цените на отворен пазар ги диктира "најсилниот", другите се шлепаат по него. Ако сакаат да направат обрт, помалите продавачи, ќе ја симнат цената 1 или 2 денари. Штосот е во тоа, колку маржа има од литар гориво продавачот.
На пример:
Мак Петрол набавува 4000 тони нафта со ниска набавна цена која може да ја продаде во малопродажба со 10 денари маржа.
Црна Река Петрол (и сличните) набавува 1000 тона нафта со цена која му дава 5 денари маржа во малопродажба.
Цената на нафтата на глобално ниво и нашата државна даночна легислатива диктира малопродажна цена од 100 денари.
Во таа малопродажна цена Макпетрол има трошок до маржа од 90 денари, Црна река има трошок до маржа 95 денари.
За да ги потепа конкурентите, Макпетрол решава да продава литар гориво во малопродажба од 95 денари (односно со 5 денари маржа, додадени на 90 денари трошок).
Црна Река Петрол ако продава по 95 денари нема да има маржа, туку ќе работи без ќар.
После една година, ваков тип на пазарна саботажа, Црна Река ќе се откаже од малопродажба, Макпетрол ќе остане во игра.
Макпетрол и Лук оил имаат капацитет да складираат огромни количини нафтени деривати, и плус имаат огромна дистрибутивна мрежа. Тоа им дава предност да набавуваат поголеми количини на нафтени деривати за кои што добиваат пониска цена од ситните играчи.
Тука е заебот. Макпетрол/Лук оил може да си играат со маржата и да ја симнат цената на бензините до ниво на истребување на конкуренција.
Играњето со цени беше речиси невозможно додека регулаторната комисија ја диктираше цената. Методологијата им овозможуваше многу ситна маржа по литар гориво на трговците и затоа сите се држеа до највисоката препорачана цена од РКЕ. Во такви услови борбата беше да се понуди подобро гориво од конкуренцијата (Био Дизел, Екто Дизел...).
Затоа е потребен надзорен орган, во случајов Регулаторна комисија за да го држи пазарот и цените под контрола. Методологијата на пресметка на цени можеби треба да се "освежи", ама тоа е област која е обемна за дискусија и нема поента да ја елаборираме сега.
Многу сличен е случајот со мобилните оператори кај нас. До пред некоја година имавме ти опции: Т-Мобиле, Космофон, Вип.
Вип го купи Космофон. Останаа Т-Мобиле и Вип во игра.
А1 Телеком од Австрија го купи Вип. А1 е фирма ќерка на Дојче Телеком. Така да сега на хартија ќе имаме два оператори Т-Мобиле и А1, а во реалноста и двата оператори се под Дојче Телеком.
Ако Т-Мобиле (читај Макпетрол) одлучи да продава минута разговор по 30 денари, што можеме ние обичните смртници да направиме околу тоа? Ќе идеме на А1 телеком и ќе плаќаме 27 денари за минута?
А во реалност 1 минута чини 3 денари.
Монопол, елиминација на конкуренција, доминација на пазар, диктирање на цени - тие се придобивките или нус појавите на слободниот пазар, ако остане не регулиран со надзорен орган.
